شاهنامه


» شاهنامه بخصوص فصول اساطیریش، قصه حسین کرد و امیر ارسلان نیست که به قصد سرگرمی و انصراف خاطری یا کوتاه کردن شبی بخوانیم و بگذریم. داستانهای اساطیری جوهر فرهنگ و معارف ملی است و فشرده تجارب هزار سالهء قومی. هر شاخ و برگی از روایات اسطوره ای حاصل تجربه های تلخ و شیرین گذشتگان است که لعاب افسانه ای بر آن کشیده و در دارالشفای حکمت برای نسلهای آینده باقی گذاشته اند. روایات اسطوره ای از مقولهء اشعار کنائی و به قول فرنگیها «سمبولیک» است، و نیازمند گزارشی روشنگر، و به قول اهل اصطلاح «تفسیر»»( گزارش ضحاک ماردوش، 45).

 هدف از آوردن سخنِ اهل ادب آنست که گوش دل را به پند بگشائیم و قفل دل را بروی حقیقت ، تا شاید گره ای از کارمان باز شود!

ذره بین

01_hamayesh

تصویر از وبلاگ «روزهای بی عزا«

شاهنامه خوانی در میان ایرانیان از جمله رسوم ویژه ایست که نه دمده  می شود و نه  بدست اسلامیون از میان میرود. با سپاس از سرباز کوچک برای بازتاب گزارش میلاد دهقان.

ذره بین

با سخن فردوسی بزرگ به پیشواز نوروز میرویم که بسیاری از ما ایرانیان به شنودن سخنش سخت محتاجیم.

 

با هم به بخشی از داستان «جمشید شاه» گوش می سپاریم.

 

«…

همه کردنیها چو آمد به جای             زجای مهی برتر آورد پای

به فّر کیانی یکی تخت ساخت             چه مایه بدو گوهر اندر نشاخت

که چون خواستی دیو برداشتی            ز هامون به گردون برافراشتی

چو خورشید تابان میان هوا               نشسته برو شاه فرمانروا

جهان انجمن شد بر آن تخت او            شگفتی فرو مانده از بخت او

به جمشید بر گوهر افشاندند               مر آن روز را روز نو خواندند

سر سال نو هرمز فرودین                 بر آسوده از رنج روی زمین

بزرگان به شادی بیاراستند                می و جام و رامشگران خواستند

چنین جشن فرخ از آن روزگار           به ما ماند از آن خسروان یادگار

…»                                                                               

 

 

 

 

d8b4d8a7d987d986d8a7d985d9871

 

 

 

«هنر و صنعت چاپ و نشر کتاب،»  زیر لوای الوان و مظفرنشان جمهوری عنکبوت نشان است که چنان تَ-رَ-قی می کند که فهرست «ابیات»  ضمیمه اثر جاودان فردوسی طوسی، شاهنامه، نامی تازه بخود می گیرد: «کشف الابیات»؟!

 

خود فرزانه طوسی که چنین میگوید:

 

«بسی رنج بردم در این سال سی                                      عجم زنده کردم بدین پارسی»

 

…و تاریخ همچنان تکرار میشود، و خواهد شد! 

 

ذره بین

 

«می توان حقایق تلخ را در لعاب افسانه شیرین پیچید و در کام ذوق مردم تفنن پسند زمانه نهاد، و می توان در پناه افسانه سرایی پیام خود را به ذهن بیدار و اشارت شناس نسلهای آینده منتقل کرد« (ضحاک مار دوش گزارش سعیدی سیرجانی، 41).

این بخش از شاهنامه را از داستان ضحاک برایتان دست چین کردم، به امید آنکه دنباله داستان را در خود شاهنامه پی گیری کنید.

چو ضحاک شد بر جهان شهریار                         برو سالیان انجمن شد هزار

سراسر زمانه بدو گشت باز                                برآمد برین روزگار دراز

نهان گشت کردار فرزانگان                               پراگنده شد کام دیوانگان

هنر خوار شد جادوئی ارجمند                             نهان راستی آشکارا گزند

شده بر بدی دست دیوان دراز                             به نیکی نرفتی سخن جز به راز

پس از نیمروزتان دل انگیز بادا

ذره بین  

 

 

کنون تا چه داری بیار از خرد                    که گوش نیوشنده زو بر خورد

خرد بهتر از هر چه ایزد بداد                      ستایش خرد را به از راه داد

خرد رهنمای و خرد دلگشای                     خرد دست گیرد به هر دو سرای

  (بیشتر…)